Didem Sezer yazdı: Geleceğin Yetkinliği Bağlamsal Zeka!

Memleket Samsun Haber Sitesi Köşe Yazarı Eğitimci ve Danışman Didem Sezer, 'bağlamsal zeka' konusunu detaylarıyla kaleme aldı.

Bir çocuk sınavda doğru cevabı bulabilir, fakat bir arkadaşının neden kendisinden uzaklaştığını anlamakta zorlanabilir. Bir konuda çok şey bilebilir, fakat koşullar değiştiğinde bildiklerini nasıl kullanacağını kestiremeyebilir. Çünkü yaşam, bilgiyi deneyimle buluşturmamızı, bazen de önce neyi bilmediğimizi fark etmemizi ister. Çocukları geleceğe hazırlarken üzerinde durmamız gereken önemli gelişim alanlarından biri budur. Bağlamsal zekâyı bu nedenle temel bir yaşam yetkinliği olarak görüyorum. Bugün bu yetkinliğe duyduğumuz ihtiyaç daha görünür hâle geliyor. Bilgiye ulaşmak kolaylaşırken bilgiyi değerlendirmek daha fazla dikkat gerektiriyor. Ekranda gördüğümüz bir davranışın öncesini bilmiyor, bir önerinin hangi koşullarda geçerli olduğunu sorgulamadan onu hayatımıza taşıyabiliyoruz. Yapay zekâdan saniyeler içinde bir cevap alabiliyoruz; ancak o cevabın bizim durumumuza uygunluğunu, eksiklerini ve olası sonuçlarını değerlendirme sorumluluğumuz devam ediyor. Hızlı cevaplarla çevrili bir dünyada, düşünmek için durabilmek giderek daha kıymetli oluyor. Bağlamsal zekâ; insanı, zamanı, koşulları ve sonuçları birlikte değerlendirebilme kapasitesidir. Bir düşünme kası gibi çalıştırılmalı, geliştirilmeli ve güçlendirilmelidir. Bu kas, çocuk kendi yorumunu başka olasılıklarla karşılaştırdığında, bir kararın gerekçesini düşündüğünde ve deneyiminden hareketle yaklaşımını değiştirdiğinde çalışır. Örneğin, arkadaşının kendisine selam vermediğini gören bir çocuk, “Artık beni sevmiyor” diye düşünebilir. Bu yorum onun üzülmesine, geri çekilmesine veya öfkeyle karşılık vermesine yol açabilir. Oysa arkadaşı onu görmemiş, başka bir şeye dalmış ya da zor bir gün geçiriyor olabilir. Çocuğun burada kazanacağı beceri, kendi üzüntüsünü fark ederken arkadaşının niyeti hakkında henüz yeterli bilgiye sahip olmadığını da anlayabilmektir. “Beni sevmiyor” yargısından “Ne olduğunu nasıl öğrenebilirim?” sorusuna geçiş, küçük görünen ama yaşam boyunca kullanılabilecek bir zihinsel adımdır. YAZININ DEVAMINI OKUMAK İÇİN TIKLAYIN